Indian Rummy là trò ghép bài phổ biến ở Ấn Độ, mỗi người chơi nhận 13 lá. Nếu bạn từng chơi phỏm (tá lả) thì sẽ thấy nhiều thứ quen: rút một lá, bỏ một lá, gom bài thành bộ và dãy. Điểm khác là Indian Rummy dùng joker, thường chơi nhiều người, và có một điều kiện rất đặc trưng: muốn thắng bạn phải có ít nhất một dãy thuần.
Điều kiện đó dễ bị bỏ sót nhất. Có nhiều joker, hay xếp được kín cả 13 lá vẫn chưa đủ nếu thiếu dãy thuần. Bài này giải thích cách nhận biết dãy thuần, các nhóm hợp lệ và cách khai bài, kèm một ván mẫu. Chi tiết như số bộ bài hay mức phạt mỗi nơi một kiểu, nên chỗ nào cần hỏi lại sẽ được ghi rõ.
Chuẩn bị và nhịp rút, bỏ
Trong game bài đổi thưởng này, Mỗi người nhận 13 lá. Phần bài còn lại để úp làm nọc, và một lá lật ngửa mở chồng bỏ. Số người thường từ hai đến sáu, dùng hai bộ Tây kèm joker. Cấu hình cụ thể tùy ứng dụng.
Trong phiên bản phổ biến có hai loại joker:
-
- Joker in hình: lá joker có sẵn trong bộ bài.
- Joker chỉ định: sau khi chia, lật một lá từ nọc, và mọi lá cùng giá trị với lá đó (ở mọi chất) trở thành joker trong ván này.
Mỗi lượt bạn rút một lá, từ nọc hoặc từ chồng bỏ, rồi bỏ một lá để trở về 13 lá. Khi vừa rút, bạn đang có 14 lá. Đó là trạng thái tạm thời, không phải bài cuối.
Ví dụ bạn đã có 6 cơ và 7 cơ, lá ngửa là 8 cơ. Lấy lá này hoàn thiện dãy 6–7–8 cơ, nhưng vẫn phải bỏ một lá khác. Sau đó hãy kiểm tra cả phần bài còn lại, vì ghép xong một dãy chưa có nghĩa bài đã gần xong.
Dãy thuần và dãy có joker khác nhau thế nào?
Dãy là ít nhất ba lá liên tiếp cùng chất. Có hai loại:
-
- Dãy thuần: không dùng joker để thay vị trí nào. Ví dụ 4–5–6 chuồn.
- Dãy có joker: có joker đóng vai một lá còn thiếu. Ví dụ 4 chuồn, joker, 6 chuồn.
Một chi tiết hay bị hiểu sai: nếu lá joker chỉ định nằm đúng vị trí tự nhiên của nó thì vẫn được tính như lá thường. Giả sử joker chỉ định là 5 và bạn có 4–5–6 chuồn thật, dãy này vẫn là dãy thuần. Chỉ khi bạn dùng lá đó thay cho vị trí khác, hoặc dùng joker in hình, thì dãy mới không thuần.
Lá A đứng thấp trong A–2–3 hoặc đứng cao trong Q–K–A, nhưng không nối vòng. K–A–2 không phải dãy. Trong Gin Rummy cơ bản A chỉ đứng thấp, nên đừng đem thói quen đó sang đây.
Cách tự kiểm tra một dãy cũng đơn giản: đặt các lá theo thứ tự, rồi hỏi ba điều. Có cùng chất không? Có liên tiếp không? Có vị trí nào đang nhờ joker không? Đừng nhận bằng màu đỏ hay đen, vì cùng màu chưa chắc cùng chất.
Bộ cùng số
Bộ cùng số gồm ba hoặc bốn lá cùng giá trị nhưng khác chất. Ví dụ 9 cơ, 9 rô, 9 bích là một bộ hợp lệ. Vì chơi nhiều bộ bài nên có thể bạn cầm hai lá 9 cơ, nhưng hai lá đó không tạo thành “hai chất khác nhau”, nên không đủ để ghép bộ.
Joker có thể thay lá còn thiếu trong bộ nếu luật cho phép. Một lá chỉ được dùng ở một nhóm. Giả sử bạn giữ 7–8–9 rô và ba lá 9 gồm rô, cơ, bích. Nếu dùng 9 rô cho dãy thì bộ 9 chỉ còn hai lá. Bạn phải chọn cách phân nhóm cho cả bài, không được đếm một lá hai lần.
Điều kiện để khai bài hợp lệ
Khi bài đã sẵn sàng, bạn bỏ lá cuối cùng úp xuống rồi báo khai. Lúc này bạn có đúng 13 lá, và để khai hợp lệ cần đủ bốn điều:
-
- Đủ 13 lá, mỗi lá chỉ nằm trong một nhóm.
- Mọi nhóm đều hợp lệ (dãy hoặc bộ cùng số).
- Có ít nhất hai dãy.
- Trong đó có ít nhất một dãy thuần.
Một cách chia hợp lệ: 3–4–5 cơ; 8–9–10–J bích; ba lá Q khác chất; ba lá 6 khác chất. Hai dãy thuần cộng hai bộ cùng số, tổng 3 + 4 + 3 + 3 = 13 lá.
Ví dụ này không phải khuôn bắt buộc. Dãy có thể dài hơn, hoặc bạn có thể có một dãy thuần và một dãy có joker, miễn đủ điều kiện ở trên.
Hai tình huống khai sai thường gặp:
-
- Thiếu dãy: bạn ghép kín 13 lá bằng các bộ cùng số, nhưng không có dãy nào.
- Thiếu dãy thuần: bạn có hai dãy, nhưng cả hai đều phải nhờ joker.
Chỉ cần sai một điều là cả lần khai bị tính sai, dù các nhóm còn lại đều đúng.
Một ván mẫu có tính điểm
An, Bình và Chi chơi. Sau vài lượt, An rút K chuồn, thấy bài đã đủ, bỏ K chuồn úp xuống và khai. 13 lá của An là:
-
- Dãy thuần: 3–4–5 cơ
- Dãy có joker: 8 bích, joker thay cho 9, 10 bích, J bích
- Bộ Q: Q cơ, Q rô, Q chuồn
- Bộ 6: 6 cơ, 6 bích, 6 chuồn
Có một dãy thuần và một dãy có joker, đủ điều kiện nên An khai hợp lệ và thắng, điểm là 0.
Bình và Chi được xếp lại bài để tính điểm phạt. Mỗi lá không vào nhóm hợp lệ bị tính điểm theo bảng sau: A, K, Q, J mỗi lá 10 điểm; các lá từ 2 đến 10 tính đúng số trên lá; joker tính 0.
Bình có dãy thuần 7–8–9 chuồn, bộ ba 5, bộ ba J, còn lại K bích, 9 rô, 4 bích và 2 cơ không vào nhóm nào. Tổng điểm phạt là 10 + 9 + 4 + 2 = 25.
Chi không có dãy thuần nào, nên theo luật phổ biến, toàn bộ bài của Chi bị tính điểm, nhưng không vượt quá mức tối đa là 80. Chi bị phạt 80 điểm dù bài thật ra không nặng đến vậy.
Ví dụ này cho thấy dãy thuần quan trọng đến mức nào. Bình có ít bộ hơn nhưng chỉ bị 25 điểm, còn Chi không có dãy thuần nên bị phạt tối đa.
Bỏ cuộc và khai sai bị phạt thế nào?
Theo hình thức Points Rummy phổ biến, các mức phạt thường như sau:
-
- Bỏ cuộc ở lượt đầu: 20 điểm.
- Bỏ cuộc giữa ván: 40 điểm.
- Khai sai: 80 điểm.
- Mức phạt tối đa của một ván: 80 điểm.
Người thắng ván không bị trừ điểm. Mỗi ứng dụng hay bàn chơi có thể đặt mức khác, nên đừng lấy một bảng tìm được trên mạng để khẳng định cho mọi nơi. Các hình thức như Pool hay Deals còn có cách cộng điểm qua nhiều ván và giới hạn loại riêng.
Khác Gin Rummy ở điểm nào
Gin Rummy chia 10 lá, thường chơi hai người, và cho phép knock khi bài rác không quá 10 điểm. Indian Rummy chia 13 lá, chơi nhiều người, có joker, và không có quyền knock theo ngưỡng 10. Muốn kết thúc thì phải khai đủ hai dãy với một dãy thuần.
Khi đọc tài liệu chỉ ghi “rummy”, hãy xem đủ tên trò và số lá. Cùng một họ trò chơi nhưng luật không thay thế được cho nhau.
Những quy ước cần chốt trước khi chơi
Mỗi nhóm có thể chơi một kiểu, nên hỏi trước mấy điểm sau:
-
- Dùng mấy bộ bài và mấy joker in hình?
- Có dùng joker chỉ định không, và lật lá chỉ định lúc nào?
- Các mức phạt khi bỏ cuộc, khai sai và mức tối đa là bao nhiêu?
- Chơi theo hình thức Points, Pool hay Deals?
- Ván tiếp theo chia thế nào và ai ngồi đầu?
Để làm quen, bạn có thể chơi với chip không quy đổi ra tiền. Tập trước thao tác phân nhóm bài mở và kiểm tra khai hợp lệ, rồi mới học bảng điểm. Làm vậy vài lần là bạn nhìn bài và nhận ra ngay chỗ nào đã đủ, chỗ nào còn thiếu dãy thuần.
