Gin Rummy là trò ghép bài dành cho hai người, mỗi người nhận mười lá. Nếu từng chơi phỏm (tá lả), bạn sẽ thấy nhiều thứ quen thuộc: rút một lá, bỏ một lá, gom bài thành bộ, và điểm bài lẻ càng thấp càng tốt. Điểm khác là Gin Rummy chỉ có hai người, và ván có thể kết thúc rất sớm bằng một cú knock.
Mỗi ván bạn cố ghép các lá thành bộ hợp lệ, còn những lá không vào bộ gọi là bài rác (deadwood). Khi bài rác của bạn không quá 10 điểm, bạn có quyền knock để kết thúc ván. Nếu cả mười lá đều vào bộ, đó là gin. Nghe thì dễ, nhưng knock sớm chưa chắc đã thắng, và phần dưới sẽ giải thích vì sao.
Chuẩn bị và các bộ hợp lệ
Gin Rummy dùng bộ bài Tây 52 lá, không có joker. Mỗi người được chia mười lá. Phần còn lại úp xuống làm nọc, lật một lá bên cạnh để mở chồng bỏ.
Có hai loại bộ:
-
- Bộ ba hoặc bộ bốn: ba hoặc bốn lá cùng giá trị khác chất, ví dụ 8 cơ, 8 rô, 8 bích.
- Dãy: ít nhất ba lá liên tiếp cùng chất, ví dụ 4 cơ, 5 cơ, 6 cơ.
A chỉ đứng thấp. A, 2, 3 là một dãy hợp lệ, nhưng Q, K, A thì không. Trong game bài đổi thưởng này mỗi lá chỉ thuộc một bộ. Nếu bạn có dãy 5, 6, 7 cơ và ba lá 7 gồm 7 cơ, 7 rô, 7 bích, bạn phải chọn dùng 7 cơ cho dãy hay cho bộ ba, không thể dùng cho cả hai.
Mỗi lượt rút và bỏ bài thế nào?
Một lượt bình thường gồm hai việc: rút một lá, rồi bỏ một lá để trở về đúng mười lá. Bạn được rút từ nọc (lá úp) hoặc lấy lá ngửa trên cùng của chồng bỏ. Nếu vừa lấy lá ngửa thì không được bỏ lại đúng lá đó trong cùng lượt.
Lượt mở đầu có thủ tục riêng với lá ngửa đầu tiên. Người không chia được quyền lấy trước. Nếu người đó bỏ qua, người chia được lấy. Nếu cả hai đều không lấy thì người không chia rút từ nọc, rồi hai bên luân phiên rút và bỏ.
Ví dụ bạn đang có 4 cơ và 5 cơ, lá ngửa là 6 cơ. Lấy lá này bạn có ngay dãy 4, 5, 6 cơ, nhưng vẫn phải bỏ một lá khác để quay về mười lá.
Bài rác được tính điểm thế nào?
Mỗi lá không nằm trong bộ có điểm riêng:
-
- A tính 1 điểm.
- Các lá từ 2 đến 10 tính đúng số trên lá.
- J, Q, K mỗi lá tính 10 điểm.
Giả sử bài rác còn lại là A rô, 3 bích và 5 chuồn, tổng là 1 + 3 + 5 = 9 điểm. Thay 5 chuồn bằng Q chuồn thì tổng thành 14, dù vẫn là ba lá rác. Vì vậy lá cao là gánh nặng, và người chơi hay bỏ K, Q, J sớm khi chưa dùng được.
Cùng một tay bài có khi xếp được hai cách cho tổng rác khác nhau. Trước khi tính, hãy thử xem một lá đang nằm trong bộ ba có nên chuyển sang dãy hay không, miễn cả hai cách đều hợp lệ.
Knock và gin khác nhau thế nào?
Knock: sau khi bỏ bài, nếu tổng bài rác của bạn không quá 10 điểm thì bạn được knock để kết thúc ván. Đây là quyền, không phải bắt buộc. Có người cố chờ để giảm rác thêm trước khi knock.
Gin: sau khi bỏ bài, cả mười lá đều nằm trong bộ, không còn bài rác. Gin là kết thúc đẹp nhất vì đối phương không được gửi bài để giảm điểm.
Khi một bên knock, hai bên lật bài. Người knock mở các bộ và bài rác. Đối phương xếp bộ của mình rồi có thể gửi các lá rác phù hợp vào bộ của người knock. Ví dụ người knock mở dãy 6, 7, 8 bích thì đối phương gửi được 5 bích hoặc 9 bích để nối dài dãy. Lá 9 cơ không gửi được chỉ vì cùng giá trị với một đầu dãy.
Cách tính điểm: knock, gin và undercut
Điểm của một ván tính theo bảng sau, trong đó “bài rác” là điểm còn lại sau khi đối phương đã gửi bài (với knock):
|
Tình huống |
Ai được điểm |
Số điểm |
|
Knock thắng (bài rác người knock thấp hơn) |
Người knock |
Chênh lệch bài rác giữa hai bên |
|
Gin |
Người gin |
25 điểm cộng toàn bộ bài rác của đối phương |
|
Undercut (đối phương bài rác thấp hơn hoặc bằng người knock) |
Đối phương |
Chênh lệch bài rác cộng 25 điểm |
Mức thưởng 25 là phổ biến, một số nơi dùng 20. Trận thường chơi đến khi một bên chạm 100 điểm, và cách thưởng cuối trận mỗi nơi tính một kiểu.
Undercut là lý do ngưỡng 10 không phải mức “an toàn tuyệt đối”. Nó chỉ cho bạn quyền knock, chứ không bảo đảm thắng. Nếu đối phương gửi bài tốt, tổng rác của họ có thể tụt xuống thấp hơn hoặc bằng bạn. Khi bằng điểm thì người knock cũng bị undercut.
Một ván mẫu từ knock đến tính điểm trong game Gin Rummy
Hai người An và Bình chơi. Sau vài lượt, An bỏ một lá và có bài như sau:
-
- Dãy 4, 5, 6, 7 cơ
- Bộ ba 9 bích, 9 rô, 9 chuồn
- Bài rác: 2 rô, 3 bích, 4 chuồn, tổng 2 + 3 + 4 = 9
Tổng rác 9, không quá 10, nên An knock và mở bài.
Bình có:
-
- Bộ ba K bích, K cơ, K rô
- Dãy 5, 6, 7 bích
- Bài rác: 8 cơ, 3 cơ, J chuồn, 2 bích, tổng 8 + 3 + 10 + 2 = 23
Bình được gửi bài. 8 cơ nối vào dãy cơ của An thành 4 đến 8 cơ, và 3 cơ cũng nối được vào đầu dãy thành 3 đến 7 cơ. Hai lá này (8 và 3 điểm) rời khỏi bài rác của Bình. Tổng rác của Bình còn 23 − 11 = 12.
An có 9, Bình có 12, An thấp hơn nên An thắng ván và ăn chênh lệch là 12 − 9 = 3 điểm. Điểm thắng nhỏ vì Bình gửi được hai lá. Nếu Bình gửi thêm và rác tụt xuống 9 hoặc 8, An đã bị undercut và Bình ăn điểm kèm thưởng 25.
Một tình huống khác: nếu An gin với Bình còn rác 12 thì An ăn 25 + 12 = 37 điểm, và Bình không được gửi bài.
Khi nọc gần cạn thì sao?
Nếu cả hai bên không ai knock mà nọc cạn dần, cách chơi phổ biến là ván bị hủy khi nọc còn hai lá và chưa ai kết thúc. Khi đó không ai được điểm, và chia lại. Nhờ quy tắc này mà không ai phải chơi đến lá cuối cùng chỉ để rút nốt.
Những quy ước cần chốt trước khi chơi
Gin Rummy có khá nhiều biến thể, nên cần thống nhất trước vài điểm:
-
- Mức thưởng gin và undercut là 25 hay 20?
- Trận chơi đến bao nhiêu điểm, và có thưởng cuối trận không?
- Ngưỡng knock vẫn là 10, hay dùng biến thể Oklahoma Gin, trong đó lá ngửa đầu tiên quyết định ngưỡng knock?
- Có dùng Big Gin không (mười một lá đều vào bộ)?
- Khi nọc còn hai lá thì ván hòa hay có cách xử lý khác?
Để làm quen, bạn nên chơi vài ván mở bài không tiền. Mỗi lượt nói rõ rút từ đâu, bỏ lá nào và đang định ghép bộ nào. Sau ván, tính lại bài rác và xem đối phương gửi được những lá nào. Làm vậy vài lần là bạn nắm được nhịp của trò, và hiểu vì sao Gin Rummy thiên về tính toán hơn là may rủi.
