Tiến Lên Miền Nam: Luật chơi, cách chặt 2 & các bộ bài

Tiến Lên Miền Nam dùng bộ bài Tây 52 lá với mục tiêu rất đơn giản: đánh hết 13 lá trên tay trước những người còn lại. Phần khiến người mới dễ nhầm không nằm ở mục tiêu mà ở cách chặn bài, quân 2, ba đôi thông, bốn đôi thông, tứ quý và các luật phụ như tới trắng hay thối bài.

Một số bàn chơi có quy định khác nhau về chặt không theo vòng, tới trắng và mức phạt. Vì vậy, bài này tập trung vào luật nền phổ biến; các quy định tính thưởng, phạt cần xem theo đúng phiên bản hoặc bàn đang chơi.

Tiến Lên Miền Nam dùng bao nhiêu lá?

Trò chơi sử dụng bộ bài Tây 52 lá, thường có từ 2 đến 4 người. Khi đủ 4 người, mỗi người nhận 13 lá.

Mục tiêu là đánh hết bài trước.

Trong cách xếp giá trị phổ biến, thứ tự số từ thấp đến cao là:

3 < 4 < 5 < 6 < 7 < 8 < 9 < 10 < J < Q < K < A < 2

Quân 2, còn gọi là heo, là lá có giá trị số cao nhất.

Khi cần phân định hai lá cùng số, chất bài thường được xếp:

Bích < Chuồn/Tép < Rô < Cơ

Ví dụ, 9 cơ lớn hơn 9 rô; 2 cơ là quân 2 lớn nhất.

Những bộ bài nào được phép đánh?

Bài lẻ

Một lá bất kỳ, ví dụ 7 bích.

Muốn chặn, người sau đánh một lá mạnh hơn.

Đôi

Hai lá cùng số, ví dụ 8 bích + 8 cơ.

Đôi chỉ bị chặn bằng đôi mạnh hơn, trừ những trường hợp đặc biệt liên quan đến quân 2 và các bộ dùng để chặt.

Bộ ba

Ba lá cùng số, ví dụ ba quân J.

Muốn chặn phải dùng một bộ ba mạnh hơn.

Sảnh

Sảnh gồm từ ba lá liên tiếp trở lên và không bắt buộc cùng chất. Quân 2 không được dùng để tạo sảnh trong cách chơi phổ biến. Ví dụ, 10-J-Q-K-A là một sảnh; các dây đi qua quân 2 như K-A-2 không được tính.

Ví dụ:

5 – 6 – 7
8 – 9 – 10 – J – Q

Quân 2 thường không được dùng trong sảnh. Cách xử lý quân A ở đầu hoặc cuối sảnh có thể khác theo phiên bản, nên cần xem luật của bàn nếu gặp các dây đặc biệt.

Tứ quý

Bốn lá cùng số, ví dụ bốn quân 9.

Ngoài việc là một bộ bốn lá, tứ quý còn có khả năng chặt quân 2 theo luật Tiến Lên Miền Nam.

Ba đôi thông

Ba đôi có giá trị liên tiếp, chẳng hạn:

5-5, 6-6, 7-7

Theo luật phổ biến, ba đôi thông có thể chặt một quân 2 và ba đôi thông nhỏ hơn.

Bốn đôi thông

Bốn đôi liên tiếp, chẳng hạn:

4-4, 5-5, 6-6, 7-7

Đây là một trong những bộ mạnh nhất trong luật chặt. Theo cách chơi phổ biến, bốn đôi thông có thể chặt một quân 2, ba đôi thông, tứ quý và bốn đôi thông nhỏ hơn.

Một số bàn có quy định riêng về chặt không cần đúng vòng hoặc chặt nhiều quân 2; đây mới là phần cần xem thêm luật của bàn.

Một lượt Tiến Lên diễn ra như thế nào?

Người có quyền đi trước đánh một lá hoặc một bộ hợp lệ.

Người kế tiếp có ba lựa chọn:

1. đánh một bộ cùng loại và cùng số lượng lá nhưng mạnh hơn;
2. dùng bộ đặc biệt để chặt nếu luật cho phép;
3. bỏ lượt.

Ví dụ, nếu người trước đánh đôi 8, người sau có thể đánh đôi 9, đôi J hoặc một đôi mạnh hơn khác. Không thể dùng ba quân 10 để chặn đôi 8 vì khác loại bộ.

Khi tất cả người còn lại đều bỏ, vòng bài kết thúc. Người vừa đánh bộ cuối cùng có quyền mở một vòng mới bằng loại bài mình muốn.

Thông thường, người đã bỏ trong một vòng không quay lại vòng đó cho đến khi vòng mới được mở.

Quân 2 bị chặt như thế nào?

Đây là phần dễ nhầm nhất.

Theo luật phổ biến:

• ba đôi thông có thể chặt một quân 2 và ba đôi thông nhỏ hơn;
• tứ quý có thể chặt một quân 2, ba đôi thông và tứ quý nhỏ hơn;
• bốn đôi thông có thể chặt quân 2 và các bộ đặc biệt yếu hơn theo luật bàn.

Khả năng chặt đôi 2, chặt chồng và chặt không cần đúng vòng có thể khác giữa các phiên bản, vì vậy cần xem quy định của bàn đang chơi.

Ví dụ, người A đánh 2 cơ. Người B có tứ quý 8 thì có thể dùng tứ quý để chặt theo luật bàn.

Tới trắng là gì?

Tới trắng là trường hợp người chơi sở hữu một bộ bài đặc biệt và được xử thắng ngay mà không cần đánh hết từng lá.

Các bộ được tính tới trắng không hoàn toàn giống nhau ở mọi bàn. Một số phiên bản có thể công nhận những trường hợp như tứ quý 2, năm hoặc sáu đôi, nhiều đôi thông hoặc sảnh đặc biệt.

Vì danh sách và thứ tự ưu tiên thay đổi theo luật bàn, không nên dùng một danh sách tới trắng làm chuẩn cho mọi phiên bản Tiến Lên Miền Nam.

Thối 2, thối tứ quý và cóng là gì?

Thối 2

Khi ván đã có người đánh hết bài nhưng người còn lại vẫn giữ quân 2, bàn chơi có thể tính thối 2.

Thối bộ đặc biệt

Một số bàn cũng tính phạt khi người chơi còn tứ quý hoặc đôi thông trên tay lúc ván kết thúc.

Cóng

Cóng thường chỉ trường hợp một người chưa đánh được lá nào thì đối thủ đã về nhất.

Các trường hợp này liên quan nhiều đến cách tính phạt. Hệ số cụ thể không phải luật cố định của Tiến Lên Miền Nam và cần xem bảng quy định của từng bàn.

5 quy tắc nên nhớ khi bắt đầu

• Quân 2 mạnh nhất nhưng không bất khả chiến bại. Nó vẫn có thể bị chặt.
• Sảnh không cần đồng chất. Chỉ cần các lá liên tiếp và đáp ứng luật của phiên bản.
• Không thể lấy bộ khác loại để chặn tùy ý. Đôi thường phải chặn bằng đôi, bộ ba bằng bộ ba, sảnh bằng sảnh cùng số lượng lá.
• Chất có vai trò khi cần phân định các lá cùng số, nhưng không biến một đôi số nhỏ thành mạnh hơn đôi số lớn.
• Luật tới trắng và tiền phạt không nên mặc định giống nhau ở mọi nơi.

Câu hỏi thường gặp

Ba đôi thông có chặt được 2 không?

Theo luật Tiến Lên Miền Nam phổ biến, ba đôi thông có thể chặt một quân 2. Quy định có cần đúng lượt hay không nên kiểm tra theo bàn.

Tứ quý có chặt được đôi 2 không?

Luật đối với đôi 2 không đồng nhất giữa các phiên bản. Tứ quý thường chặt được một quân 2; trường hợp chặt hai quân 2 cần xem đúng luật bàn.