Tiến Lên Miền Bắc có cùng mục tiêu với các kiểu Tiến Lên khác: đánh hết bài trên tay trước đối thủ. Điểm làm trò chơi này khó hơn nằm ở điều kiện chặn bài. Có bài lớn hơn chưa chắc đã đánh được; người chơi còn phải đáp ứng yêu cầu về chất hoặc màu của bộ bài.
Vì luật dân gian và luật trên từng ứng dụng có thể khác ở một số trường hợp như đôi thông, chặt 2, tới trắng hay thối bài, bài này tập trung vào phần luật nền dễ gặp nhất.
Tiến Lên Miền Bắc dùng bao nhiêu lá?
Trò chơi sử dụng bộ bài Tây 52 lá, thường có từ 2 đến 4 người. Khi đủ bốn người, mỗi người nhận 13 lá.
Thứ tự giá trị số tăng dần:
3 < 4 < 5 < 6 < 7 < 8 < 9 < 10 < J < Q < K < A < 2
Như vậy, 2 hay heo vẫn là quân có giá trị số cao nhất.
Ở ván đầu, một cách chơi phổ biến cho người giữ 3 bích đi trước. Những ván sau có thể để người thắng ván trước mở lượt, tùy luật đang áp dụng.
Đồng chất, đồng màu nghĩa là gì?
Đây là phần quan trọng nhất nếu đã quen với Tiến Lên Miền Nam.
Bốn chất được chia thành hai màu:
- Đỏ: Cơ, Rô.
- Đen: Bích, Tép/Chuồn.
Khi chặn một lá lẻ, cách chơi phổ biến yêu cầu lá sau phải cùng chất và lớn hơn. Chẳng hạn, 9 cơ có thể chặn 7 cơ nhưng 10 rô không dùng thay cho 9 cơ chỉ vì có giá trị lớn hơn.
Với đôi, hai lá trong đôi phải cùng số và thường phải cùng màu. Ví dụ, 8 cơ + 8 rô là một đôi đỏ; 8 bích + 8 tép là một đôi đen.
Khi chặn đôi, bộ bài sau không chỉ phải có giá trị lớn hơn mà còn phải đáp ứng điều kiện về màu theo luật đang áp dụng.
Chính những ràng buộc này khiến một bộ bài nhìn rất đẹp theo luật miền Nam đôi khi lại khó ra trong Tiến Lên Miền Bắc.
Các bộ bài cơ bản
Lá lẻ
Một quân bài đơn. Người sau muốn chặn phải dùng quân hợp lệ có giá trị lớn hơn và tuân thủ điều kiện về chất.
Đôi
Hai quân cùng số và đáp ứng quy tắc về màu của Tiến Lên Miền Bắc.
Sám cô
Ba quân cùng số.
Sảnh
Từ ba quân có số liên tiếp trở lên. Trong cách chơi Tiến Lên Miền Bắc phổ biến, các lá trong sảnh phải đồng chất và quân 2 không được dùng để tạo sảnh.
Tứ quý
Bốn quân cùng số. Tứ quý còn có vai trò đặc biệt khi xử lý quân 2 theo luật của bàn chơi.
Các tổ hợp như đôi thông có thể xuất hiện trong một số phiên bản trực tuyến, nhưng điều kiện hình thành và quyền chặt không nên mặc định giống Tiến Lên Miền Nam. Nếu bàn có sử dụng những bộ này, cần xem đúng luật đang áp dụng.
Một vòng đánh diễn ra thế nào?
Người mở vòng có thể ra một lá hoặc một bộ hợp lệ. Những người tiếp theo lần lượt:
- chặn bằng cùng loại bộ;
- dùng bài có giá trị mạnh hơn;
- đồng thời đáp ứng điều kiện về chất hoặc màu của kiểu miền Bắc.
Nếu không thể hoặc không muốn chặn, người chơi bỏ lượt.
Khi những người còn lại đều bỏ, người đánh cuối cùng giành quyền mở vòng mới và có thể chọn một loại bài hợp lệ khác để đánh.
Ván kết thúc khi có người đánh hết bài. Cách phân hạng những người còn lại và mức phạt phụ thuộc vào luật của bàn, không phải phần cần dùng để định nghĩa trò chơi.
Quân 2 trong Tiến Lên Miền Bắc
Quân 2 là lá cao nhất về số nhưng có nhiều hạn chế hơn người mới thường nghĩ.
Không nên mặc định rằng mọi quy tắc chặt heo của Tiến Lên Miền Nam đều áp dụng ở miền Bắc. Tứ quý chặt quân 2 là quy tắc thường gặp trong nhiều cách chơi Tiến Lên Miền Bắc.
Các tổ hợp như đôi thông hoặc những trường hợp chặt nhiều quân 2 không nên mặc định giống Tiến Lên Miền Nam, vì có thể phụ thuộc bộ luật hoặc phiên bản đang chơi.
Một số bàn còn có quy định riêng khi giữ quân 2 đến cuối hoặc dùng quân 2 làm lá về. Nếu chơi trên ứng dụng, đây là phần nên xem trong mục luật riêng trước ván.
Tiến Lên Miền Bắc khác Tiến Lên Miền Nam ở đâu?
Điểm dễ thấy nhất khi so với Tiến Lên Miền Nam là Tiến Lên Miền Bắc đặt nhiều ràng buộc hơn vào chất và màu của bài.
| Điểm so sánh | Tiến Lên Miền Bắc | Tiến Lên Miền Nam |
|---|---|---|
| Mục tiêu | Đánh hết bài trước | Đánh hết bài trước |
| Số lá khi đủ 4 người | 13 | 13 |
| Chặn lá lẻ | Ràng buộc bởi chất | Thoáng hơn về chất |
| Đôi | Có điều kiện về màu | Chủ yếu xét cùng số và giá trị |
| Sảnh | Thường phải đồng chất | Không bắt buộc đồng chất |
| Quân 2 | Mạnh nhưng luật sử dụng chặt hơn | Linh hoạt hơn |
| Các bộ chặt đặc biệt | Cần xem đúng luật áp dụng | Đôi thông và tứ quý phổ biến hơn |
Vì vậy, khác biệt lớn nhất không nằm ở thứ tự từ 3 đến 2 mà ở việc một lá hoặc một bộ có đủ điều kiện để đánh và chặn hay không.
Nhớ luật Tiến Lên Miền Bắc khi chuyển từ miền Nam
Nhìn số → kiểm tra chất/màu → xác định bộ hợp lệ → mới tính đến khả năng chặn.
Đừng mặc định một đôi, sảnh hoặc cách chặt quân 2 hợp lệ trong Tiến Lên Miền Nam cũng áp dụng cho miền Bắc. Điểm khác biệt quan trọng nhất là các ràng buộc về chất, màu và luật của những bộ đặc biệt.