Ma sói là trò suy luận xã hội, trong đó mỗi người nhận một vai kín và cả nhóm tìm ra ai là sói. Ván chơi chia thành đêm và ngày. Ban đêm, các vai lần lượt hành động trong bóng tối. Ban ngày, mọi người thảo luận rồi biểu quyết loại một người. Phe dân làng thắng khi loại hết sói, phe sói thắng khi loại hết những người không phải sói.
Ma sói có nhiều hộp và nhiều bộ vai khác nhau. Bài này dựa trên cách chơi nhiều đêm có quản trò, gần với The Werewolves of Miller’s Hollow. Đừng áp nguyên luật này cho One Night Ultimate Werewolf hay các bản mở rộng, vì các bản đó có trình tự và điều kiện thắng riêng. Cùng gamebaidoithuong tìm hiểu ngay!
Bao nhiêu người chơi và chia vai thế nào?
Cần một quản trò và ít nhất sáu, bảy người chơi. Quản trò điều khiển ván, không giữ vai và không tranh thắng. Một mốc dễ nhớ là tám người chơi với hai sói, một tiên tri, một phù thủy, một thợ săn và ba dân thường. Nhóm đông hơn thì thêm sói theo tỉ lệ khoảng một sói cho ba đến bốn người.

Mỗi người xem kín lá bài của mình rồi úp xuống. Nếu nhóm có nhiều người mới, hãy bắt đầu với ít vai có chức năng. Thêm nhiều vai không làm ván cân bằng hơn, vì mỗi chức năng mới kéo theo thông tin, thứ tự xử lý và các tương tác mà cả nhóm phải nắm.
Các vai cơ bản trong game ma sói
Dân thường không có hành động ban đêm, nhưng thảo luận và biểu quyết như mọi người. Sói thức dậy mỗi đêm và cùng chọn một người để loại. Những người còn lại phải nhắm mắt trong bước này.

Ba vai chức năng phổ biến nhất có luật gốc như sau:
-
- Tiên tri: mỗi đêm chỉ vào một người, quản trò cho biết người đó có phải sói không. Bản gốc cho biết cả vai, còn nhiều hộp chỉ cho biết phe, nên hãy đọc luật hộp đang chơi.
- Phù thủy: có một bình cứu và một bình độc, mỗi bình dùng được một lần trong cả ván. Mỗi đêm quản trò cho phù thủy biết ai vừa bị sói chọn, và phù thủy có thể cứu người đó hoặc đầu độc một người khác. Nhiều bàn cho phép dùng cả hai bình trong cùng một đêm.
- Thợ săn: khi bị loại, dù do sói hay do biểu quyết, được bắn ngay một người. Người bị bắn bị loại.
Cupid là vai tùy chọn, chỉ hành động ở đêm đầu: chỉ hai người thành một cặp đôi. Hai người này mở mắt nhìn nhau một lần để biết đồng minh của mình. Nếu một người trong đôi bị loại thì người kia cũng bị loại theo. Nếu cặp đôi gồm một sói và một người thuộc phe khác, họ có điều kiện thắng riêng: thắng khi chỉ còn hai người đó sống sót. Chỉ đưa Cupid vào khi cả nhóm đã hiểu rõ tác động này.
Một chu kỳ đêm và ngày
Vào ban đêm, mọi người nhắm mắt. Quản trò lần lượt gọi từng vai dậy, nhận lựa chọn rồi cho vai đó ngủ lại. Thứ tự phổ biến là: Cupid (chỉ đêm đầu), tiên tri, sói, phù thủy. Quản trò nên giữ đúng thứ tự này mỗi đêm để phù thủy luôn biết ai vừa bị sói chọn.

Khi trời sáng, quản trò công bố ai bị loại trong đêm, nếu có. Người bị loại ra khỏi cuộc thảo luận, và theo luật gốc, lá bài của họ được lật cho cả bàn xem. Thợ săn nếu bị loại sẽ bắn ngay lúc này. Những người còn lại thảo luận, đặt câu hỏi, đưa ra suy luận rồi biểu quyết. Người nhiều phiếu nhất bị loại, và quản trò kiểm tra điều kiện kết thúc trước khi sang đêm tiếp theo.
Biểu quyết và điều kiện thắng khi chơi ma sói
Điều kiện thắng cơ bản là phe dân thắng khi loại hết sói và phe sói thắng khi loại hết người không phải sói. Nhiều nhóm dùng quy ước ngắn hơn: sói thắng khi số sói bằng số người còn lại, vì lúc đó dân không còn đủ phiếu để loại sói. Đây là quy ước của nhiều bàn chứ không nhất thiết là luật ghi trong mọi hộp, nên hãy chốt từ đầu.
Trước ván đầu, cả nhóm cần thống nhất mỗi người có một phiếu hay hơn, xử lý hòa phiếu thế nào (bỏ qua, biểu quyết lại hay loại cả hai), có lượt tự bào chữa không và lá bài của người bị loại có được lật không. Đừng đổi quy tắc sau khi đã thấy kết quả bỏ phiếu. Nếu có cặp đôi, hãy nhớ điều kiện thắng riêng của họ khi kiểm tra kết thúc.
Một ván mẫu với tám người
Tám người chơi là An, Bình, Chi, Dũng, Em, Phúc, Giang và Hà. Vai trong game ma sói được chia như sau: An và Bình là sói, Chi là tiên tri, Dũng là phù thủy, Em là thợ săn, còn Phúc, Giang, Hà là dân thường.
Đêm 1. Tiên tri Chi chỉ vào Bình, quản trò gật đầu: Bình là sói. Hai sói chọn Giang. Quản trò cho Dũng biết Giang bị chọn, và Dũng dùng bình cứu.
Sáng 1. Không ai bị loại. Chuyện này không chứng minh được gì về phe của bất kỳ ai: có thể sói không chọn ai, có thể phù thủy đã cứu, có thể một hiệu ứng kín khác. Bình đứng lên tự nhận là tiên tri và nói Chi đáng ngờ. Chi biết Bình đang nói dối nhưng chưa tiết lộ vai, chỉ nói rằng lời Bình thiếu căn cứ. Lời tự nhận vai không phải bằng chứng, vì ai cũng có thể nói. Cả bàn chưa tin ai, biểu quyết loại Hà, một dân thường, và quản trò lật bài Hà.
Đêm 2. Chi chỉ vào An: An là sói. Hai sói chọn Em. Dũng đã dùng bình cứu nên không cứu được, và chọn không dùng bình độc.
Sáng 2. Em bị loại và bắn ngay một người. Em thấy Bình tự nhận tiên tri mà lập luận lỏng lẻo, nên bắn Bình. Bình lật bài là sói và bị loại, tức lời tự nhận hôm trước là giả.
Đến đây Chi công khai vai và nói kết quả hai đêm: Bình và An đều là sói. Bình đã bị lật là sói nên lời Chi khớp với một sự kiện đã được xác nhận. Cả bàn biểu quyết loại An. Sói đã bị loại hết, phe dân làng thắng.
Suy luận trong trò chơi không phải đánh giá con người
Thông tin dùng được gồm lời khai, sự thay đổi trong lập luận, lựa chọn biểu quyết và các kết quả đã công khai. Những dấu hiệu như nói nhỏ, cười nhiều hay im lặng không đủ để kết luận ai là sói, vì mỗi người giao tiếp một kiểu.

Chẳng hạn một người đổi phiếu sau khi nghe thông tin mới có thể đang điều chỉnh suy luận, không nhất thiết đang che giấu đồng đội. Thay vì quy kết, hãy hỏi điều gì khiến họ đổi ý và xem câu trả lời có khớp diễn biến không.
Nói dối trong phạm vi vai là một cơ chế của trò, không phải căn cứ để đánh giá phẩm chất ngoài đời. Nhóm nên thống nhất giới hạn lời nói, thời gian phát biểu và quyền dừng nếu cuộc thảo luận trở nên khó chịu.
Những lỗi làm lộ thông tin khi chơi ma sói
Ban đêm, không ai được mở mắt hé hay nhìn trộm. Khi sói chỉ mục tiêu, họ nên dùng cử chỉ nhẹ, tránh gõ bàn hay phát tiếng động có thể nghe thấy. Người đã bị loại giữ im lặng và không ra dấu cho ai.
Quản trò cũng cần chú ý giọng nói và ánh mắt. Việc nhấn giọng hay nhìn vào một người khi công bố kết quả có thể vô tình lộ vai kín. Trước ván thật, hãy chơi thử một đêm giả để mọi người quen cách chỉ mục tiêu và cách gọi vai.
Quản trò nên thông báo gì trước đêm đầu
Trước khi cho cả bàn nhắm mắt, quản trò nên đọc rõ bộ vai đang dùng và điều kiện thắng của từng vai, số phiếu và cách xử lý hòa phiếu, tiên tri xem được vai hay chỉ xem được phe, lá bài người bị loại có được lật không, và phù thủy có được dùng cả hai bình trong một đêm không.
Ma sói hợp làm hoạt động giao tiếp nhóm. Trải nghiệm tốt đến từ luật rõ và sự tôn trọng giữa người chơi. Không có cách nào đọc vị chính xác mọi người, và trò này cũng không cần gắn với đặt tiền hay phần thưởng quy đổi.
